samsun escort izmit escort bayan bodrum bayan escort
hava 22° Açık
DOLAR 32,8242 %% 0.9
EURO 35,2807 %% 0.71
GRAM ALTIN 2.485,89 %% 2,19
ÇEYREK A. 4.064,43 %% 2,19
BITCOIN 65.102,79 %0.577
SON DAKİKA
Google News

OSMANLIDA SOFRA GELENEKLERİ

Son Güncelleme :

19 Temmuz 2013 - 8:59

OSMANLIDA SOFRA GELENEKLERİ

osmanlı-sofrası

OSMANLIDA SOFRA GELENEKLERİ

 

Dünyada hüküm sürmüş birçok imparatorlukta olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğunda da sarayda yaşayan hanedan mensuplarını, devlet görevlilerini ve misafirleri ağırlamak için olağan üstü çaba sarf edilmiştir.  Devletin şan ve şerefini, zenginliğini göstermek önce sultan sofrasında başladığından devletin seçkinlerini ağırlamak son derece önemliydi.

 

Saray sofraları sembolik işlevleri olan ve devletin başındaki gücü simgeleyen padişahın cömertliğinin en önemli göstergesiydi. Divan-ı hümayunda oturma biçimi ve yemek yemek kanunla belirlenmişti. Kimin hangi sofrada oturacağı ve yenecek yemekler belli bir protokol dâhilinde şekillenmişti ve sofraya oturma şekilleri belli bir hiyerarşiye göre seçilmişti.

 

Osmanlı sarayında günlük yaşamda gösterişten uzak sade bir şekilde yemek yenirdi. Sofraya yemek yemek için oturulur, müzikli eğlenceler yemek sırasında yapılmazdı. Sadece özel günlerde; Şehzadelerin sünnetlerinde ve kadın sultanların düğünlerinde, yabancı elçi yemekleri ve şenliklerde daha ihtişamlı, günlük yemek anlayışından farklı bir yemek düzeni vardı. Bu günlerde imparatorluğun şaşaası gözler önüne serilir ve on binlerce kişiye yemek verilirdi.

 

Osmanlı’da yemeklerin çeşitli olması kadar yemeklerin nasıl yendiği de çok büyük önem taşırdı. Şenlikler ve özel günler dışında yemek yeme alışkanlıklarında büyük bir sadelik görülmektedir. Osmanlının en şaşaalı dönemlerinde bile yemek günde iki kez yenirdi; sabah yani “kuşluk” ve akşam “ ikindiden sonra zevale” olmak üzere.

 

Konak ve saraylarda yemek servisine başlamadan önce mutlaka ibrik ve leğen getirilerek yemek yiyecek kişilerin ellerini yıkamaları için su dökülürdü.  Gelen misafirlere kenarı işli uzun bir havlu ve küçük bir peçete de verilirdi. Havlunun bir ucu omuza atılır, diğer ucuyla göğüs ve dizler örtülürdü. Peçete ise yemek süresince ellerin temizlenmesinde kullanılırdı. Yemek vakti geldiğinde, dövme bakırdan yapılmış, kalaylı, motiflerle bezeli sini küçük sehpa üzerine yerleştirilir, altına yerlerin kirlenmesini önlemek için sofra bezi serilirdi. Yemek yiyecek olanlar bu sinin etrafına ya sağ dizleri dik, sol dizleri yatık bir biçimde bağdaş kurar ya da ayaklarını sininin altına uzatarak otururlardı. Siniler dört, beş ya da en fazla altı kişilikti. Yemeğe gelen davetli sayısına göre sini sayısı değişirdi.

 

Osmanlı yemek kültüründe sofrada kullanılan tek araç kaşıktı. Kaşıklar genellikle şimşir, abanoz, sedef ve bağa gibi çok çeşitli malzemeden yapılır, gümüş ve altın kesinlikle kullanılmazdı. Yemeğin çeşidine uygun olarak kaşıkların biçim ve boyutları farklılık gösterirdi. Ana yemekler gelmeden önce sininin üzerine misafir sayısı kadar kaşık, ekmek parçaları, salata, zeytin, reçel ve çeşitli turşularla dolu küçük tabaklarda iştah açıcıları yerleştirilirdi. Yemekte su içilmediği için su takımı olmaz, yemek sonrasında şerbet veya hoşaf içilirdi. Yemekler kapaklı sahanlar içerisinde sininin ortasına servis edildikten sonra kapaklar açılır, herkes bu sahanlardan yemeğini yerdi. Yemekler çeşitliydi ve sofraya bir yemek bittikten sonra diğeri gelirdi. Genellikle yemek konuşulmadan yenir ve ardından sahanlar ve siniler kaldırılır, eller yeniden yıkanırdı. Yemekten sonra gülsuyu ve buhur adı verilen çeşitli kokular kullanılırdı. Osmanlı sofrasının düzeni halk için de bazı kuralların oluşmasına neden olmuştur. Bu kurallara ters davranmak da halk arasında hoş görülmemiştir;

 

 

 

Yemeğe ev sahibinden önce oturup kalkılmazdı.

Ev sahibinden önce yemeğe başlanmazdı.

Ekmek ve yemekler büyük lokmalar halinde değil küçük parçalar halinde alınırdı.

Yemek yerken kaşık ağza sonuna kadar sokulmazdı.

Sofra da başkalarının yüzüne gözüne sürekli olarak bakılmazdı.

Sofrada bulunan herkes yemekten çekildikten sonra yemeğe devam edilmezdi.

Yemek yerken ya da kahve içerken ağızla ses çıkartılmazdı.

Sofradan bir kişi kalktığında tekrar gelene kadar kimse yemeğe dokunmazdı.

 

 

 

 

 

Özkan ERDEM

YORUM ALANI

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

Sancaktepe escort Zeytinburnu escort Antalya escort Ankara escort Avrupa yakası escort Denizli escort Kocaeli escort Merter escort Nişantaşo escort Levent escort Çapa escort Etiler escort Mecidiyeköy escort Taksim escort Beşiktaş escort Bakırköy escort Bahçeşehir escort Esenyurt escort Avcılar escort Avrupa yakası escort bayan Beykoz escort Üsküdar escort Göztepe escort Erenköy escort Suadiye escort Kurtköy escort Tuzla escort Bostancı escort Ümraniye escort Pendik escort Kadıköy escort Kartal escort Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bodrum escort Konya escort Muğla escort Malatya escort Gaziantep escort Eskişehir escort Ankara escort İstanbul escort Kayseri escort Adana escort Şirinevler escort Halkalı escort Marmaris escort Fethiye escort Sarıyer escort Maltepe escort Fatih escort Çekmeköy escort Beylikdüzü escort Başakşehir escort Ataköy escort Alanya escort Samsun escort Muğla escort İzmir escort Diyarbakır escort Bursa escort Antalya escort İstanbul escort Göztepe escort Gaziantep escort Adana escort Adana escort Anadolu yakası escort Ankara escort İstanbul escort Ataşehir escort Avcılar escort Avrupa yakası escort Bağcılar escort Bahçeşehir escort Bahçeşehir escort Beşiktaş escort Beykoz escort Bodrum escort Bostancı escort Bursa escort Eskişehir escort Gaziosmanpaşa escort Kadıköy escort Kartal escort Kocaeli escort Konya escort Konya escort Konya escort bayan Malatya escort Pendik escort Şirinevler escort Taksim escort Ümraniye escort Adana escort Antalya escort Bursa escort İzmir escort Bodrum escort Eskişehir escort Konya escort İzmir escort Beylikdüzü escort Kayseri escort İzmir escort Pendik escort Eskişehir escort İstanbul escort escort Fatih escort Antalya escort escort bayan Samsun escort İstanbul escort Bursa escort Antalya escort bayan Antalya bayan escort Antalya escortlar Adana escort Bursa escort İzmir escort Diyarbakır escort Maltepe escort Çekmeköy escort Beylikdüzü escort Şirinevler escort Ataköy escort Halkalı escort İstanbul escort Şişli escort Kayseri escort Antalya escort Mersin escort Mersin escort Mersin escort Şişli escort Mersin escort Kayseri escort